१. मादलको परिचय

१.१ मादल के हो?

मादल नेपाली लोकसंगीतको सबैभन्दा महत्वपूर्ण ताल वाद्ययन्त्र (percussion instrument) हो। यसलाई दुवै हातले बजाइन्छ र यसले गीत, नाच तथा सांस्कृतिक प्रस्तुतिहरूमा ताल (rhythm) प्रदान गर्छ।

१.२ मादलको स्वरूप

मादलको बीच भाग अलि फुलेको (bulged) र दुवै छेउमा छालाले छोपिएको हुन्छ। दुवै छेउको स्वर फरक हुन्छ:

• दायाँ भाग → उच्च स्वर (टिप्प/ट्याक)
• बायाँ भाग → गहिरो स्वर (घन/बेस)

१.३ मादल किन विशेष छ?

• नेपाली लोकसंगीतको आत्मा मानिन्छ
• झ्याउरे, दोहोरी, तामाङ सेलो, देउसी–भैलोमा प्रयोग हुन्छ
• नाच र गीतलाई जीवन्त बनाउँछ
• गाउँदेखि शहरसम्म लोकप्रिय छ

१.४ मादल बजाउने आधारभूत उद्देश्य

• ताल (Rhythm) कायम राख्नु
• संगीतलाई गति र ऊर्जा दिनु
• समूह संगीतमा समन्वय बनाउनु

१.५ संक्षेपमा

मादल केवल वाद्ययन्त्र होइन, यो नेपाली संस्कृतिको पहिचान र भावना हो।